नवी दिल्ली/गुजरात (प्रतिनिधी):
सुमारे सात वर्षांनंतर भारताने इराणकडून कच्च्या तेलाची आयात पुन्हा सुरू केली असून, ‘पिंग शुन’ (Ping Shun) नावाचे महाकाय तेलवाहू जहाज भारताच्या दिशेने रवाना झाले आहे. ‘Aframax’ श्रेणीतील हे जहाज ४ एप्रिल २०२६ रोजी गुजरातच्या किनारपट्टीवर पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
२०१९ मध्ये अमेरिकेने इराणवर कडक आर्थिक निर्बंध लादल्यानंतर भारताने इराणकडून तेल खरेदी थांबवली होती. मात्र, बदलत्या जागतिक परिस्थितीत आणि वाढत्या तेल टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर आता या आयातीला पुन्हा सुरुवात करण्यात आली आहे.
🌍 आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीचा परिणाम
रशिया-युक्रेन युद्ध तसेच इराण-इस्रायल तणावामुळे जागतिक तेल बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. यामुळे अनेक देश पर्यायी ऊर्जा स्रोत शोधत आहेत. अमेरिकेकडून काही प्रमाणात सवलत मिळाल्याने भारताने इराणकडून तेल खरेदीचा निर्णय घेतल्याचे सूत्रांनी सांगितले.
🇮🇳 भारतासाठी या निर्णयाचे महत्त्व
🔹 ऊर्जा सुरक्षा मजबूत
इराणकडून तुलनेने स्वस्त दरात कच्चे तेल उपलब्ध झाल्यास भारताचा आयात खर्च कमी होणार आहे.
🔹 पर्यायी पुरवठा मार्ग
‘होर्मुझ सामुद्रधुनी’तील तणावामुळे पुरवठा विस्कळीत होण्याची शक्यता असते. अशा वेळी इराणशी थेट करार फायदेशीर ठरतो.
🔹 रुपयामध्ये व्यवहाराची शक्यता
सूत्रांच्या माहितीनुसार, भारत-इराण व्यवहार रुपयामध्ये होण्याची शक्यता असून, त्यामुळे डॉलरवरील अवलंबित्व कमी होईल.
🚢 गुजरातमधील बंदरावर आगमन
‘पिंग शुन’ जहाज जामनगर किंवा मुंद्रा बंदरावर नांगरले जाण्याची शक्यता आहे. या जहाजावर लाखो बॅरल कच्चे तेल असून, ते भारतातील रिफायनरींसाठी अत्यंत उपयुक्त मानले जाते.
🧾 निष्कर्ष
इराणकडून पुन्हा सुरू झालेली तेल आयात ही भारताच्या ऊर्जा धोरणातील एक महत्त्वाची घडामोड मानली जात आहे. जागतिक स्तरावरील बदलत्या समीकरणांमध्ये भारताने घेतलेला हा निर्णय आगामी काळात आर्थिकदृष्ट्या आणि धोरणात्मकदृष्ट्या फायदेशीर ठरण्याची शक्यता आहे.