नागपूर : सध्या राज्यभर स्मार्ट मीटरबाबत चर्चा सुरू असून अनेक नागरिकांना वीजबिल वाढल्याच्या तक्रारी येत आहेत. मात्र या वाढीमागे केवळ स्मार्ट मीटर जबाबदार नसून घरातील तांत्रिक दोष—विशेषतः ‘अर्थिंग’ची समस्या किंवा ‘न्यूट्रल लिकेज’—हे मोठे कारण असल्याचे तज्ज्ञांकडून सांगितले जात आहे.

तांत्रिकदृष्ट्या पाहता, घरातील विद्युत उपकरणे चालवण्यासाठी फेज आणि न्यूट्रल या दोन तारांचा वापर होतो. फेजमधून वीज उपकरणात जाते आणि न्यूट्रलद्वारे परत येते. मात्र अर्थिंग कमकुवत झाल्यास किंवा न्यूट्रल वायरमध्ये दोष निर्माण झाल्यास काही प्रमाणात वीज जमिनीकडे वाहते. हीच ‘वीज गळती’ स्मार्ट मीटर अचूकपणे नोंदवतात आणि त्यामुळे युनिट्स वाढून बिल जास्त येते.

वीज गळतीची मुख्य कारणे

जुन्या वायरिंगमधील इन्सुलेशन खराब होणे

अर्थिंगचा खड्डा कोरडा पडणे किंवा गंजणे

फ्रीज, गिझर, इस्त्रीसारख्या उपकरणांमधून होणारी गळती

न्यूट्रल वायरमध्ये दोष किंवा इतर सर्किटशी संपर्क

वीजबिल कमी करण्यासाठी उपाय

घरातील वायरिंगची इन्सुलेशन रेझिस्टन्स टेस्ट परवानाधारक इलेक्ट्रिशियनकडून करून घ्या

मुख्य स्विच बोर्डमध्ये RCCB (अर्थ लिकेज सर्किट ब्रेकर) बसवा

अर्थिंग व्यवस्थित ठेवण्यासाठी खड्ड्यात पाणी, मीठ आणि कोळसा टाका

उपकरणांची नियमित तपासणी करा

तज्ज्ञांच्या मते, स्मार्ट मीटर अत्यंत अचूक असल्याने ते वीज गळतीसुद्धा नोंदवतात. त्यामुळे प्रथम घरातील वायरिंग व अर्थिंग तपासणे गरजेचे आहे. सर्व काही व्यवस्थित असूनही बिल जास्त येत असल्यासच महावितरण कडे मीटर तपासणीसाठी अर्ज करावा.

महत्त्वाचे:

वीज गळती ही केवळ बिल वाढण्याचे कारण नसून ती जीवघेणीही ठरू शकते. त्यामुळे वेळेत तपासणी करून योग्य उपाययोजना करणे अत्यं

त आवश्यक आहे.